O Kościele

Warto wiedzieć, że Kościół Katolicki składa się aż z 24 Kościołów sui iuris (tłum. samodzielnych): jednego Kościoła łacińskiego oraz 23 Kościołów wschodnich. Wszystkie pozostają w pełnej komunii z Papieżem i wyznają tę samą wiarę katolicką, zachowując jednocześnie własne tradycje liturgiczne, duchowe i prawne.

Równość wszystkich Kościołów katolickich potwierdzono na II soborze watykańskim:

(…) Kościoły, tak Wschodu, jak i Zachodu, chociaż różnią się częściowo między sobą tak zwanymi obrządkami, mianowicie liturgią, karnością kościelną i spuścizną duchową, są wszakże jednakowo poddane władzy pasterskiej Biskupa Rzymskiego (…). Dlatego Kościoły te jednakową posiadają godność i żaden z nich nie góruje nad innymi z racji obrządku. Cieszą się też tymi samymi prawami i poddane są tym samym obowiązkom.

Kościół Łaciński

Kościół Łaciński (Rzymskokatolicki)

Największy z Kościołów katolickich, skupiający ponad miliard wiernych na całym świecie. Posługuje się głównie rytem rzymskim, choć istnieją także inne ryty zachodnie. Jest spadkobiercą tradycji chrześcijańskiego Zachodu. Jego najwyższym zwierzchnikiem jest Papież.

Z racji, iż Kościół łaciński przewyższa zdecydowanie swoją liczebnością inne części Kościoła katolickiego, często błędnie utożsamiany jest on z Kościołem katolickim w ogóle.

Tradycja Aleksandryjska

Kościół Koptyjskokatolicki

Działa głównie w Egipcie. Zachowuje tradycję wywodzoną od św. Marka Ewangelisty. W liturgii używany jest między innymi język koptyjski. Pozostaje w jedności z Rzymem od XVIII wieku.

Kościół Etiopskokatolicki

Obecny głównie w Etiopii. Używa klasycznego języka Ge’ez w liturgii. Zachował wiele starożytnych zwyczajów chrześcijańskich. Należy do rodziny Kościołów aleksandryjskich.

Kościół Erytrejskokatolicki

Najmłodszy spośród Kościołów katolickich, ustanowiony w 2015 roku. Działa przede wszystkim w Erytrei. Korzysta z liturgii Ge’ez. Zachowuje własną strukturę i tradycję.

Tradycja Antiocheńska (Zachodniosyryjska)

Kościół Maronicki

Wywodzi się z tradycji św. Marona w Libanie. Jest wyjątkowy, ponieważ nigdy nie zerwał komunii z Kościołem Rzymskim. Zachowuje własny ryt syryjski. Wierni żyją dziś na całym świecie.

Kościół Syryjskokatolicki

Wywodzi się ze starożytnego Patriarchatu Antiochii. Posługuje się językiem syryjskim w liturgii. Zachował wiele elementów wczesnego chrześcijaństwa Bliskiego Wschodu. Większość wiernych mieszka obecnie w Syrii, Iraku i diasporze.

Kościół Syromalankarski

Powstał w Indiach. Zachowuje zachodniosyryjską tradycję liturgiczną. Powrócił do pełnej jedności z Rzymem w XX wieku. Jest ważną częścią indyjskiego chrześcijaństwa.

Tradycja Ormiańska

Kościół Ormiańskokatolicki

Wywodzi się z chrześcijańskiej tradycji Armenii, pierwszego państwa, które przyjęło chrześcijaństwo jako religię państwową. Zachowuje własny ryt ormiański. Posiada bogate dziedzictwo liturgiczne i monastyczne. Wierni żyją głównie na Bliskim Wschodzie i w diasporze.

Tradycja Chaldejska (Wschodniosyryjska)

Kościół Chaldejskokatolicki

Jego korzenie sięgają starożytnej Mezopotamii. Posługuje się jedną z najstarszych liturgii chrześcijańskich świata. Głównym ośrodkiem pozostaje Irak. Liczna diaspora żyje w Europie, Ameryce i Australii.

Kościół Syromalabarski

Największy ze Wschodnich Kościołów Katolickich. Działa przede wszystkim w Indiach. Łączy swoje początki z działalnością św. Tomasza Apostoła. Zachowuje ryt wschodniosyryjski.

Tradycja Bizantyjska

Kościół Albański Greckokatolicki

Jeden z najmniejszych Kościołów katolickich. Funkcjonuje głównie w Albanii. Zachowuje bizantyjską tradycję liturgiczną. Pozostaje w pełnej komunii z Rzymem.

Kościół Białoruski Greckokatolicki

Niewielka wspólnota wywodząca się z tradycji Unii Brzeskiej. Używa liturgii bizantyjskiej. Działa głównie w diasporze. Zachowuje słowiańskie dziedzictwo chrześcijańskie.

Bułgarski Kościół Greckokatolicki

Powstał w XIX wieku. Używa rytu bizantyjskiego. Działa głównie w Bułgarii. Jest niewielką, lecz historycznie ważną wspólnotą.

Chorwacki i Serbski Kościół Bizantyjski (Eparchia Kriżevci)

Obejmuje wiernych w Chorwacji, Serbii i Czarnogórze. Zachowuje tradycję bizantyjską. Powstał dla wiernych obrządku wschodniego pozostających w komunii z Rzymem. Stanowi ważny pomost między Wschodem i Zachodem.

Grecki Kościół Bizantyjsko-Katolicki

Niewielka wspólnota działająca w Grecji. Używa bizantyjskiej liturgii w języku greckim. Powstał po zjednoczeniu części wiernych z Rzymem. Zachowuje greckie dziedzictwo chrześcijańskie.

Węgierski Kościół Greckokatolicki

Działa głównie na Węgrzech. Celebruje liturgię bizantyjską w języku węgierskim. Łączy tradycję wschodnią z kulturą środkowoeuropejską. Rozwinął się szczególnie w XX wieku.

Kościół Italo-Albański

Obecny przede wszystkim w południowych Włoszech. Zachował obrządek bizantyjski mimo funkcjonowania w świecie zachodnim. Nigdy nie utracił własnej tradycji liturgicznej. Jest wyjątkowym przykładem katolickiej różnorodności.

Macedoński Kościół Greckokatolicki

Działa w Macedonii Północnej. Używa liturgii bizantyjskiej. Jest niewielką wspólnotą. Zachowuje własną strukturę kościelną i duchowe dziedzictwo.

Melchicki Kościół Greckokatolicki

Wywodzi się z Patriarchatu Antiochii. Wierni mieszkają głównie na Bliskim Wschodzie. Liturgia celebrowana jest zwykle w tradycji bizantyjskiej i często w języku arabskim. Kościół odgrywa ważną rolę w dialogu ekumenicznym.

Rumuński Kościół Greckokatolicki

Powstał wskutek unii części wiernych prawosławnych z Rzymem. Był silnie prześladowany przez reżim komunistyczny. Zachowuje ryt bizantyjski. Dziś funkcjonuje swobodnie w Rumunii i diasporze.

Rosyjski Kościół Greckokatolicki

Bardzo mała wspólnota. Zachowuje rosyjską tradycję liturgii bizantyjskiej. Powstał na początku XX wieku. Większość wiernych mieszka poza Rosją.

Kościół Rusiński (Rutheński)

Silnie obecny w Europie Środkowej i Ameryce Północnej. Używa liturgii bizantyjskiej. Powstał po zjednoczeniu części Rusinów z Rzymem. W Stanach Zjednoczonych znany jest jako Byzantine Catholic Church.

Słowacki Kościół Greckokatolicki

Działa głównie na Słowacji. Zachowuje tradycję bizantyjską. Był prześladowany przez władze komunistyczne. Obecnie rozwija życie religijne i działalność duszpasterską.

Ukraiński Kościół Greckokatolicki

Największy Kościół bizantyjski pozostający w komunii z Rzymem. Powstał w wyniku Unii Brzeskiej. Przetrwał ciężkie prześladowania w czasach Związku Radzieckiego. Jest jednym z najważniejszych Kościołów katolickich Europy Wschodniej.

Co łączy wszystkie Kościoły Katolickie?

Wszystkie 24 Kościoły:

• uznają zwierzchnictwo Papieża jako Biskupa Rzymu;
• pozostają w pełnej komunii między sobą;
• wyznają tę samą wiarę katolicką;
• uznają siedem sakramentów;
• posiadają sukcesję apostolską biskupów;
• uznają postanowienia soborów powszechnych przyjętych przez Kościół Katolicki;
• uznają Pismo Święte i Tradycję za źródła Objawienia;
• czczą Maryję i świętych;
• sprawują Eucharystię jako centrum życia Kościoła;
• należą do jednego Kościoła powszechnego mimo różnic liturgicznych i kulturowych.

Ważna informacja odnośnie nazw

Uwaga: Nazwa „katolicki” nie zawsze oznacza przynależność do Kościoła Katolickiego pozostającego w jedności z Papieżem! W Polsce działa m.in. Kościół Polskokatolicki, który należy do tradycji starokatolickiej i nie pozostaje w komunii z Rzymem. Natomiast Kościoły wymienione powyżej (Kościół Łaciński i 23 Kościoły Wschodnie) tworzą wspólnie Kościół Katolicki pod przewodnictwem Biskupa Rzymu.